Chế Độ Ăn Low-FODMAP cho Người bị Hội Chứng Ruột Kích Thích (IBS)
FODMAP là nhóm carbohydrate khó hấp thu, dễ lên men sinh hơi trong ruột, được xem là một trong những nguyên nhân chính gây triệu chứng ở người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS). Chế độ ăn Low-FODMAP đã được nhiều…
1. FODMAP Là Gì?
FODMAP là viết tắt của nhóm các loại đường và carbohydrate khó hấp thu ở ruột non (Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides và Polyols có khả năng lên men). Khi không được hấp thu hết, chúng bị vi khuẩn ở đại tràng lên men sinh hơi và kéo nước vào lòng ruột, gây đầy hơi, chướng bụng, đau quặn và tiêu chảy ở người nhạy cảm.
2. Thực Phẩm Nhóm FODMAP Cao Cần Hạn Chế
• Sữa và chế phẩm từ sữa chứa lactose: Sữa tươi, phô mai mềm, kem.
• Một số loại trái cây: Táo, lê, xoài, dưa hấu, các loại quả có hạt.
• Rau: Hành, tỏi, bắp cải, súp lơ.
• Các loại đậu: Đậu lăng, đậu Hà Lan.
• Lúa mì và một số ngũ cốc chứa lượng lớn fructan.
• Chất tạo ngọt nhân tạo như sorbitol, mannitol.
3. Thực Phẩm Nhóm FODMAP Thấp Có Thể Ăn Thoải Mái Hơn
• Gạo, khoai tây, yến mạch.
• Thịt, cá, trứng không tẩm ướp nhiều gia vị nhóm FODMAP cao.
• Rau: Cà rốt, bí ngòi, rau bina, cà tím.
• Trái cây: Chuối, cam, nho, dâu tây (dùng với lượng vừa phải).
• Sữa không lactose, sữa hạt như sữa hạnh nhân, sữa yến mạch.
4. Cách Áp Dụng Chế Độ Ăn Low-FODMAP Đúng Cách
• Giai đoạn loại trừ: Hạn chế tối đa thực phẩm FODMAP cao trong khoảng 2-6 tuần để đánh giá mức độ cải thiện triệu chứng.
• Giai đoạn tái giới thiệu: Đưa dần từng nhóm FODMAP trở lại để xác định loại thực phẩm nào thực sự gây triệu chứng cho bản thân.
• Giai đoạn cá nhân hóa: Xây dựng chế độ ăn lâu dài phù hợp, không cần kiêng hoàn toàn và vĩnh viễn tất cả các nhóm FODMAP.
• Nên có sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để tránh thiếu hụt dinh dưỡng khi áp dụng giai đoạn loại trừ kéo dài.
5. Lưu Ý Quan Trọng Khi Áp Dụng
Low-FODMAP không phải là chế độ ăn kiêng vĩnh viễn mà chỉ nên áp dụng nghiêm ngặt trong giai đoạn loại trừ ngắn hạn. Bạn cũng không nên tự chẩn đoán mình bị IBS và áp dụng chế độ ăn này mà chưa được thăm khám để loại trừ các bệnh lý thực thể khác có triệu chứng tương tự.
Câu Hỏi Thường Gặp
Chế độ ăn Low-FODMAP có áp dụng được cho tất cả người bị đầy hơi, chướng bụng không?
Low-FODMAP hiệu quả nhất với người đã được chẩn đoán hội chứng ruột kích thích. Với các nguyên nhân chướng bụng khác, chế độ ăn này có thể không mang lại hiệu quả tương tự, vì vậy nên được thăm khám để xác định đúng nguyên nhân trước khi áp dụng.
Cần theo chế độ Low-FODMAP trong bao lâu?
Giai đoạn loại trừ nghiêm ngặt thường chỉ kéo dài 2-6 tuần, sau đó chuyển sang giai đoạn tái giới thiệu và cá nhân hóa. Không nên duy trì giai đoạn loại trừ nghiêm ngặt trong thời gian dài vì có thể gây thiếu hụt dinh dưỡng.