Hội Chứng Mallory-Weiss là Gì? Vì Sao Nôn Ói Mạnh có Thể Gây Nôn ra Máu?

• Khi nôn ói hoặc ho mạnh, áp lực trong ổ bụng và trong lòng dạ dày tăng lên đột ngột, kết hợp với động tác co thắt mạnh của cơ hoành và thành bụng, có thể gây ra vết rách dọc ở lớp niêm mạc và dưới niêm mạc vùng nối thực quản - dạ dày (tâm vị).

• Vết rách này làm tổn thương các mạch máu nhỏ tại chỗ, gây chảy máu vào lòng ống tiêu hóa, biểu hiện ra ngoài bằng nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen.

• Nôn ói nhiều do say rượu bia cấp tính — đây là nguyên nhân kinh điển và thường gặp nhất của hội chứng Mallory-Weiss, đặc biệt sau các buổi nhậu nôn ói nhiều lần liên tục.

• Nôn ói kéo dài do các nguyên nhân khác: ốm nghén nặng ở phụ nữ mang thai, viêm dạ dày ruột cấp, hóa trị ung thư gây nôn nhiều, hoặc rối loạn ăn uống có hành vi tự gây nôn.

• Ho mạnh kéo dài, rặn mạnh (khi táo bón, sinh nở), hoặc chấn thương vùng bụng cũng là những yếu tố có thể làm tăng áp lực đột ngột và gây rách niêm mạc tâm vị dù ít gặp hơn nôn ói.

• Nội soi dạ dày (hiếm gặp) đôi khi cũng có thể gây rách niêm mạc tâm vị nếu người bệnh có phản xạ nôn mạnh trong lúc thực hiện thủ thuật.

• Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu lẫn trong dịch nôn, thường xuất hiện ngay sau hoặc trong loạt cơn nôn ói mạnh liên tục — đây là dấu hiệu điển hình nhất khiến người bệnh đi khám.

• Có thể kèm theo đau nhẹ vùng thượng vị hoặc sau xương ức, nhưng phần lớn trường hợp không đau nhiều, triệu chứng chính vẫn là nôn ra máu.

• Nếu chảy máu lượng nhiều, có thể xuất hiện thêm dấu hiệu mất máu: chóng mặt, mệt lả, vã mồ hôi, mạch nhanh.

• Nội soi dạ dày là phương tiện chẩn đoán chính xác nhất, giúp quan sát trực tiếp vết rách niêm mạc tại vùng tâm vị và đánh giá mức độ chảy máu đang hoạt động hay đã ngừng.

• Phần lớn trường hợp (khoảng 80-90%) tự cầm máu mà không cần can thiệp đặc biệt, chỉ cần theo dõi và điều trị hỗ trợ (thuốc giảm tiết acid, bù dịch nếu cần).

• Nếu vết rách vẫn đang chảy máu tại thời điểm nội soi, bác sĩ có thể can thiệp cầm máu ngay qua nội soi (tiêm cầm máu, kẹp clip hoặc đốt điện) tùy tình trạng cụ thể.

• Trường hợp chảy máu nặng, tái phát hoặc không đáp ứng với các biện pháp nội soi (rất hiếm gặp) mới cần đến can thiệp mạch hoặc phẫu thuật.

• Hạn chế uống rượu bia quá mức, đặc biệt tránh uống đến mức gây nôn ói nhiều lần liên tục.

• Điều trị sớm và kiểm soát tốt các nguyên nhân gây nôn ói kéo dài (viêm dạ dày ruột cấp, ốm nghén nặng) thay vì để tình trạng nôn ói kéo dài không kiểm soát.

• Nếu có tình trạng ho mạn tính kéo dài, nên điều trị dứt điểm nguyên nhân gây ho để giảm nguy cơ tăng áp lực ổ bụng đột ngột nhiều lần.

Hội chứng Mallory-Weiss có nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày không?

Nhìn chung, hội chứng Mallory-Weiss thường có tiên lượng tốt hơn, vì phần lớn trường hợp tự cầm máu mà không cần can thiệp nhiều. Tuy nhiên, vẫn cần được nội soi đánh giá đầy đủ để loại trừ chảy máu đang tiếp diễn hoặc các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa khác đi kèm.

Nôn ra máu sau khi say rượu có phải luôn là hội chứng Mallory-Weiss không?

Không hẳn. Nôn ra máu sau uống rượu bia cũng có thể do các nguyên nhân khác như viêm loét dạ dày, viêm dạ dày do rượu cấp tính, hoặc ở người có bệnh gan mạn tính là vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Vì vậy, nội soi dạ dày là cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng.