Thuốc Giảm Đau NSAID và Nguy Cơ Loét, Xuất Huyết Tiêu Hóa Ít Người Ngờ Tới
Thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, diclofenac, meloxicam được sử dụng rất phổ biến để giảm đau xương khớp, đau đầu, đau bụng kinh. Tuy nhiên, việc dùng kéo dài hoặc không đúng cách có thể gây…
1. Vì Sao NSAID Gây Hại Cho Dạ Dày?
NSAID ức chế enzyme COX, làm giảm sản xuất prostaglandin – chất có vai trò bảo vệ niêm mạc dạ dày. Khi lượng prostaglandin giảm, niêm mạc dạ dày dễ bị tổn thương hơn trước tác động của acid dạ dày.
2. Ai Có Nguy Cơ Cao Gặp Biến Chứng Khi Dùng NSAID?
• Người lớn tuổi, có tiền sử loét dạ dày - tá tràng.
• Dùng NSAID liều cao, kéo dài, hoặc phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau cùng lúc.
• Dùng đồng thời với thuốc chống đông máu, corticosteroid.
• Có nhiễm vi khuẩn HP kèm theo.
3. Dấu Hiệu Cảnh Báo Biến Chứng Cần Đi Khám Ngay
• Đau thượng vị mới xuất hiện hoặc tăng nặng khi đang dùng NSAID.
• Đi tiêu phân đen, nôn ra máu hoặc dịch màu bã cà phê.
• Chóng mặt, mệt lả do mất máu – dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa.
4. Dùng NSAID An Toàn Hơn Như Thế Nào?
• Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, trong thời gian ngắn nhất cần thiết.
• Uống sau khi ăn no, không uống khi bụng đói.
• Trao đổi với bác sĩ về việc phối hợp thuốc bảo vệ dạ dày (PPI) nếu cần dùng NSAID kéo dài, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.
• Không tự ý mua và dùng NSAID kéo dài mà không có chỉ định, đặc biệt với người có bệnh dạ dày từ trước.
5. Có Lựa Chọn Giảm Đau Nào An Toàn Hơn Cho Dạ Dày Không?
Paracetamol thường được xem là lựa chọn giảm đau ít ảnh hưởng đến dạ dày hơn NSAID trong nhiều trường hợp đau nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, việc lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp cần dựa trên đánh giá của bác sĩ theo từng bệnh lý cụ thể.
Câu Hỏi Thường Gặp
Dùng NSAID bôi ngoài da (gel, cao dán) có an toàn hơn dạng uống không?
NSAID dạng bôi ngoài da hấp thu vào máu ít hơn nhiều so với dạng uống nên nguy cơ ảnh hưởng dạ dày thấp hơn, nhưng không phải bằng không, đặc biệt nếu dùng trên diện rộng hoặc kéo dài.
Đã từng bị loét dạ dày có thể dùng lại NSAID không?
Cần hết sức thận trọng và nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng. Nếu thực sự cần thiết, bác sĩ có thể cân nhắc phối hợp thuốc bảo vệ dạ dày hoặc lựa chọn thuốc giảm đau thay thế an toàn hơn.