Viêm Thực Quản – Không Chỉ do Trào Ngược Acid

Viêm thực quản là tình trạng lớp niêm mạc lót bên trong ống thực quản bị sưng, tấy đỏ và có thể xuất hiện các vết trợt loét. Bệnh lý này gây ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nuốt, khiến việc ăn uống trở nên khó khăn và đau đớn. Nếu không được chẩn đoán đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời, viêm thực quản có thể dẫn đến các biến chứng như hẹp thực quản, chảy máu hoặc thủng thực quản.

Dù trào ngược acid (GERD) là nguyên nhân phổ biến nhất, viêm thực quản còn xuất phát từ nhiều "thủ phạm" khác mà người bệnh thường không ngờ tới:

• Viêm thực quản do thuốc: Xảy ra khi người bệnh uống thuốc với quá ít nước hoặc nằm xuống ngay sau khi uống. Các loại thuốc dễ gây viêm loét nhất là kháng sinh (Tetracycline, Doxycycline), thuốc giảm đau (NSAIDs, Aspirin), thuốc điều trị loãng xương (Alendronate) và viên bổ sung sắt, kali.

• Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan: Đây là một bệnh lý dị ứng miễn dịch mạn tính. Bạch cầu ái toan tập trung dày đặc ở thực quản, thường do dị ứng với thực phẩm (sữa bò, lúa mì, trứng) hoặc các dị nguyên trong không khí.

• Viêm thực quản do nhiễm trùng: Thường gặp ở những người có hệ miễn dịch suy yếu (người mắc HIV/AIDS, bệnh nhân ung thư đang hóa trị, người dùng corticoid kéo dài). Các tác nhân gây nhiễm trùng phổ biến là nấm Candida, virus Herpes simplex (HSV) hoặc Cytomegalovirus (CMV).

Dấu hiệu cảnh báo viêm thực quản thường rất rầm rộ và gây khó chịu lớn:

• Nuốt đau (Odynophagia): Cảm giác đau rát, như có vật sắc nhọn cứa vào cổ họng hoặc sau xương ức mỗi khi nuốt thức ăn, thậm chí là nuốt nước bọt.

• Nuốt khó (Dysphagia): Cảm giác thức ăn bị nghẹn lại, mắc kẹt ở giữa ngực.

• Đau tức ngực, đau tăng lên khi ăn uống.

• Buồn nôn, nôn mửa hoặc khạc ra máu (nếu ổ viêm bị loét sâu).

• Triệu chứng của các loại viêm thực quản thường giống nhau, do đó nội soi tiêu hóa có sinh thiết là chỉ định bắt buộc để tìm ra chính xác nguyên nhân.

• Do nấm Candida: Thấy các mảng trắng như váng sữa bám chặt rải rác trên nền niêm mạc thực quản viêm đỏ.

• Do thuốc: Thường thấy những ổ loét sâu, khu trú ở đoạn giữa thực quản.

• Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (EoE): Thực quản có các vòng nhẫn xếp lớp như "khí quản", niêm mạc có các nốt trắng nhỏ li ti hoặc các đường xước dọc.

Phác đồ điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh:

• Do trào ngược: Sử dụng thuốc ức chế tiết acid (PPI) và thay đổi lối sống.

• Do thuốc: Ngưng ngay loại thuốc nghi ngờ, chuyển sang dạng thuốc nước, uống thuốc với một cốc nước đầy và giữ tư thế ngồi hoặc đứng thẳng ít nhất 30 phút sau khi uống.

• Viêm do dị ứng: Sử dụng Corticosteroid dạng nuốt tại chỗ hoặc chế độ ăn kiêng loại trừ các thực phẩm gây dị ứng.

• Viêm do nhiễm trùng: Dùng thuốc kháng nấm (Fluconazole) hoặc kháng virus đặc hiệu.

Viêm Thực Quản là gì?

Viêm thực quản là tình trạng lớp niêm mạc lót bên trong ống thực quản bị sưng, tấy đỏ và có thể xuất hiện các vết trợt loét. Bệnh lý này gây ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nuốt, khiến việc ăn uống trở nên khó khăn và đau đớn.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của viêm thực quản là gì?

Một số nguyên nhân và yếu tố liên quan chính gồm: Viêm thực quản do thuốc, Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan, Viêm thực quản do nhiễm trùng.

Dấu hiệu nhận biết viêm thực quản là gì?

Một số dấu hiệu thường gặp gồm: Nuốt đau (Odynophagia), Nuốt khó (Dysphagia), Đau tức ngực, đau tăng lên, Buồn nôn, nôn mửa hoặc khạc. Nếu gặp các biểu hiện này, bạn nên đi khám để được kiểm tra cụ thể.

Viêm Thực Quản được chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Về chẩn đoán: Triệu chứng của các loại viêm thực quản thường giống nhau, do đó nội soi tiêu hóa có sinh thiết là chỉ định bắt buộc để tìm ra chính xác nguyên nhân. Về điều trị: Phác đồ điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh: Bác sĩ chuyên khoa sẽ tư vấn phương án phù hợp sau khi thăm khám cụ thể.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên chủ động đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài nêu trên, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao. Phát hiện và can thiệp sớm giúp tăng hiệu quả điều trị viêm thực quản và phòng ngừa biến chứng.