Xuất Huyết Tiêu Hóa dưới – Cảnh Giác với Máu Đỏ Tươi khi đi Tiêu

Xuất huyết tiêu hóa dưới là tình trạng chảy máu xuất phát từ phần thấp của đường ống tiêu hóa, tính từ góc Treitz (đoạn cuối tá tràng) trải dài suốt ruột non, đại tràng (ruột già) và kết thúc ở trực tràng - hậu môn. Khoảng 80% các trường hợp chảy máu này tự cầm, tuy nhiên, 20% còn lại có thể tiến triển nặng nề, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp, đặc biệt ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý nền.

Biểu hiện lâm sàng của chảy máu tiêu hóa dưới phụ thuộc chủ yếu vào vị trí và tốc độ chảy máu:

• Đi ngoài máu đỏ tươi (Hematochezia): Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Bệnh nhân đi cầu thấy máu đỏ tươi phủ ngoài khuôn phân, nhỏ giọt sau khi đi tiêu, hoặc thậm chí chảy thành tia. Máu càng đỏ tươi, vị trí tổn thương càng gần hậu môn (như trực tràng, đại tràng chậu hông, hậu môn).

• Máu lẫn trong phân, màu đỏ sẫm: Thường xuất phát từ các tổn thương nằm cao hơn ở đại tràng phải (manh tràng, đại tràng lên).

• Trường hợp chảy máu ồ ạt, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng hoa mắt, chóng mặt, tụt huyết áp và sốc mất máu.

Có vô số nguyên nhân gây chảy máu, từ những bệnh lý lành tính đến các tổn thương ác tính nguy hiểm:

• Bệnh Trĩ (Nội, Ngoại) và Nứt kẽ hậu môn: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây đi ngoài ra máu đỏ tươi ở mọi lứa tuổi, thường kèm theo đau rát hoặc có khối sa lồi ở hậu môn.

• Bệnh túi thừa đại tràng (Diverticular disease): Là nguyên nhân gây chảy máu ồ ạt, số lượng nhiều thường gặp nhất ở người trên 60 tuổi. Các mạch máu nằm ở cổ túi thừa bị đứt vỡ gây chảy máu không đau.

• Khối u và Polyp đại trực tràng: Ung thư đại tràng, trực tràng hoặc các polyp lớn bị loét bề mặt, rỉ máu mạn tính gây ra phân có lẫn nhầy máu đỏ sẫm.

• Bệnh Viêm ruột (IBD): Viêm loét đại tràng chảy máu (UC) hoặc bệnh Crohn, biểu hiện bằng tiêu chảy nhiều lần lẫn máu, mủ và đau quặn bụng.

• Dị sản mạch máu (Angiodysplasia): Sự phát triển bất thường của hệ thống tĩnh mạch và mao mạch dưới niêm mạc ruột già. Mạch máu mỏng manh rất dễ vỡ.

• Viêm đại tràng thiếu máu cục bộ hoặc viêm do tia xạ (ở người từng xạ trị ung thư vùng chậu).

• Để biết chính xác nguyên nhân và vị trí mạch máu bị vỡ, Nội soi đại tràng toàn bộ là phương pháp chẩn đoán và điều trị số 1.

• Bệnh nhân sẽ được làm sạch ruột (uống thuốc xổ) trước khi nội soi để có tầm nhìn rõ nét.

Khi phát hiện các tổn thương như polyp rỉ máu, dị sản mạch máu hay mạch máu ở miệng túi thừa đang phun máu, chuyên gia nội soi sẽ lập tức áp dụng các kỹ thuật can thiệp: kẹp clip kim loại, tiêm chất gây xơ, hoặc đốt điện Argon Plasma Coagulation (APC) để cầm máu ngay tại chỗ, giúp bệnh nhân tránh khỏi một cuộc phẫu thuật lớn mở ổ bụng.

Trong một số trường hợp máu chảy quá nhanh và nhiều (chưa kịp làm sạch ruột để nội soi) hoặc tổn thương nằm ở đoạn ruột non ống soi không với tới, các bác sĩ có thể sử dụng:

• Chụp cắt lớp vi tính mạch máu (CT Angiography): Để tìm ra vị trí thoát thuốc cản quang (điểm chảy máu).

• Chụp và nút mạch can thiệp (DSA): Bác sĩ luồn ống thông qua động mạch bẹn lên tới động mạch ruột, bơm vật liệu gây tắc nghẽn chính xác nhánh mạch máu đang chảy máu.

• Phẫu thuật ngoại khoa được chỉ định khi tất cả các biện pháp cầm máu nội soi và nút mạch đều thất bại.

Xuất Huyết Tiêu Hóa dưới là gì?

Xuất huyết tiêu hóa dưới là tình trạng chảy máu xuất phát từ phần thấp của đường ống tiêu hóa, tính từ góc Treitz (đoạn cuối tá tràng) trải dài suốt ruột non, đại tràng (ruột già) và kết thúc ở trực tràng - hậu môn.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của xuất huyết tiêu hóa dưới là gì?

Một số nguyên nhân và yếu tố liên quan chính gồm: Bệnh Trĩ (Nội, Ngoại) và Nứt kẽ hậu môn, Bệnh túi thừa đại tràng (Diverticular disease), Khối u và Polyp đại trực tràng, Bệnh Viêm ruột (IBD), Dị sản mạch máu (Angiodysplasia).

Dấu hiệu nhận biết xuất huyết tiêu hóa dưới là gì?

Một số dấu hiệu thường gặp gồm: Đi ngoài máu đỏ tươi (Hematochezia), Máu lẫn trong phân, màu đỏ sẫm, Trường hợp chảy máu ồ ạt,. Nếu gặp các biểu hiện này, bạn nên đi khám để được kiểm tra cụ thể.

Xuất Huyết Tiêu Hóa dưới được chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Về điều trị: Trong một số trường hợp máu chảy quá nhanh và nhiều (chưa kịp làm sạch ruột để nội soi) hoặc tổn thương nằm ở đoạn ruột non ống soi không với tới, các bác sĩ có thể sử dụng: Bác sĩ chuyên khoa sẽ tư vấn phương án phù hợp sau khi thăm khám cụ thể.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên chủ động đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài nêu trên, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao. Phát hiện và can thiệp sớm giúp tăng hiệu quả điều trị xuất huyết tiêu hóa dưới và phòng ngừa biến chứng.